Dane CPI dla Wielkiej Brytanii, Kanady i UE zostaną dodane w przyszłej aktualizacji. Aktualnie dostępne są tylko amerykańskie dane CPI-U (1913–2024).
Wartość skorygowana
$—
Wprowadź kwotę i wybierz lata powyżej
Inflacja skumulowana
—%
Średnioroczna stopa
—%
Siła nabywcza
—¢/dollar
Spadek siły nabywczej
Realna wartość pierwotnej kwoty w czasie (skorygowana o inflację)
| Rok | CPI | Wartość równoważna | Siła nabywcza |
|---|
Inflacja według dekad
| Okres | Inflacja | Średnioroczna stopa | Ze 100 dolarów zrobiło się |
|---|
Jak działa inflacja w USA
Inflacja to trwały wzrost ogólnego poziomu cen towarów i usług w czasie. Amerykańskie Biuro Statystyki Pracy (BLS) mierzy ją za pomocą wskaźnika CPI-U (Consumer Price Index for All Urban Consumers), który śledzi “koszyk” towarów, m.in. żywność, mieszkanie, transport, opiekę zdrowotną i rekreację.
Formuła
Przykład obliczeń: 100 dolarów w 1980 r. → 2024
CPI-U w 1980 r.: 82,4 (średnioroczny). CPI-U w 2024 r.: ok. 313,5 (szacowany średnioroczny).
- Wartość skorygowana = $100 × (313,5 / 82,4) = $380,46
- Inflacja skumulowana = 280,5%
- Średnioroczna stopa = (313,5 / 82,4)^(1/44) − 1 ≈ 3,06%/rok
- Siła nabywcza dolara z 1980 r. = 82,4 / 313,5 ≈ $0,26
Mówiąc praktycznie: to, co w 1980 roku można było kupić za 100 dolarów, kosztuje dziś ok. 380 dolarów. Właśnie dlatego wzrost płac niepodążający za CPI oznacza realną obniżkę wynagrodzenia, nawet jeśli nominalna kwota rośnie.
Inflacja w USA według epok
- 1913–1920 (I wojna światowa): Dramatyczna inflacja, ze szczytem ok. 17,8% w 1917 r. Szok popytowy związany z wojną i zakłócenia w łańcuchach dostaw.
- 1920–1940 (Deflacja): Wielki Kryzys przynieśł poważną deflację — ceny faktycznie spadały od 1929 do 1933 r.
- Lata 40. (II wojna światowa): Kontrola cen podczas wojny; jej zniesienie po wojnie wywołało ok. 14–18% inflacji w latach 1946–1947.
- Lata 50.–60.: Stosunkowo niska i stabilna inflacja (1–4%/rok). Era powojennego boomu gospodarczego.
- Lata 70.–pocz. lat 80. (stagflacja): Szoki naftowe i luźna polityka monetarna dopędziły inflację do 11% (1974) i 13,3% (1979). Agresywne podwyżki stóp przez Fed pod wodzą Volckera przełamały cykl w 1983 r.
- 1983–2020 (Wielkie umiarkowanie): Inflacja w dużej mierze stabilna, na poziomie 2–4%, z okazjonalnym spadkiem poniżej 1%.
- 2021–2023 (Po pandemii): Zakłócenia w łańcuchach dostaw i stymulacja fiskalna wywołały najwyższą inflację od lat 80.: 4,7% (2021), 8,0% (2022), 4,1% (2023).
- 2024: Inflacja spadła do ok. 2,9%, zbliżając się do celu Fed wynoszącego 2%.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest CPI-U?
CPI-U (Consumer Price Index for All Urban Consumers) jest publikowany co miesiąc przez amerykańskie Biuro Statystyki Pracy. Mierzy zmiany cen koszyka towarów i usług kupowanych przez miejskie gospodarstwa domowe — ok. 93% amerykańskiej populacji. To najszerzej cytowana miara inflacji w USA. Uwaga: dane w tym kalkulatorze dotyczą wyłącznie Stanów Zjednoczonych.
Jak obliczyć inflację między dwoma latami?
Podziel CPI roku docelowego przez CPI roku źródłowego i pomnóż przez kwotę początkową: Wartość skorygowana = Kwota × (CPI_docelowy ÷ CPI_źródłowy). Inflacja skumulowana % = (CPI_docelowy ÷ CPI_źródłowy − 1) × 100.
Co to jest siła nabywcza?
Siła nabywcza to realna wartość pieniądza — ile towarów i usług można kupić za danego dolara. Inflacja podbiera siłę nabywczą: przy średniorocznej inflacji 3% jeden dolar kupi dziś to, co 74 centy 10 lat temu. Płace niepodążające za CPI oznaczają realną obniżkę wynagrodzenia.
W których latach inflacja w USA była najwyższa?
Najwyższa inflacja wystąpiła w latach: 1917 (ok. 17,8%, I wojna światowa), 1947 (ok. 14,4%, po II wojnie światowej), 1979 (ok. 11,3%, stagflacja), 1980 (ok. 13,5%, szczyt stagflacji) i 2022 (ok. 8,0%, po pandemii).
Jaka jest średnioroczna inflacja w USA?
Średnioroczna inflacja w USA od 1913 do 2024 r. wynosi ok. 3,2%. Od 1983 r. (po dezinflacji Volckera) średnia wynosi ok. 2,5–3%. Rezerwa Federalna dąży do długoterminowej inflacji na poziomie 2%. Uwaga: wartości CPI w tym narzędziu odzwierciedlają wyłącznie dane amerykańskie; inflacja jest zjawiskiem globalnym, lecz pokazane liczby są specyficzne dla USA.